اختلال شخصیت پارانوئید ، نشانه‌ها، علل و عوامل خطر‌ساز آن

اختلال شخصیت پارانوئید

  اختلال شخصیت پارانوئید ، یکی ازاختلال‌های شخصیت، به شمار می‌رود. شخصیت، شامل الگوهای بادوام شناخت، هیجان و رفتار است، که تا پایان زندگی ثابت می‌ماند. اما، هنگامی که فرد الگوهای ناسازگارانه را در زندگی خود بر‌می‌گزیند،اختلال شخصیت شکل می‌گیرد.این الگو‌ها بر‌اساس تجربیات درونی و رفتار‌های آموخته شده، در دوران جوانی و نوجوانی شکل گرفته است. این الگوهای ناسازگارانه حداقل در دو زمینه آشکار می‌شوند: شناخت، هیجان‌پذیری، عملکرد بین‌فردی و کنترل تکانه.

   در تشخیص اختلالات شخصیت، الگوهای ناسازگارانه فرد باید ارزیابی شود و ویژگی‌های خاص شخصیتی او، باید از اوایل دوران بزرگسالی مشهود باشد.همچنین باید بین صفات شخصیتی که این اختلالات را به وجود می آورند و صفاتی که فرد در مواجهه با، موقعیت های استرس‌زای خاص و یا حالت های روانی متفاوت مثل، افسردگی، اختلال دو‌‌قطبی و اضطراب  بروز پیدا می کنند ، تشخیص داده شود.

  شما عزیزان می‌توانید برای آشنایی بیشتر با، اختلال شخصیت پارانوئید، نشانه‌ها و عوامل خطرساز این اختلال،  مقاله را تا انتها مطالعه نمایید. در صورت بروز نشانه‌های این اختلال در اطرافیان‌تان می‌توانید، از مشاوره روانشناسی بهره ببرید. مرکز مشاوره راز ماندگار، با همکاری مشاورین متخصص خود، در این زمینه می‌تواند شما عزیزان را راهنمایی نماید.

اختلال شخصیت پارانوئید چیست؟

  اختلال شخصیت پارانوئید، جزء، اختلالات خوشه‌ A، اختلالات شخصیت، محسوب می‌شود. افراد مبتلا به این اختلال اغلب عجیب و غریب و غیرعادی به نظر می‌رسند. مهمترین خصوصیات این افراد سوءظن شدید، بی‌رحمی، بی‌اعتمادی و شک و تردید به دیگران، بدون دلیل خاص، است. این اشخاص به انگیزه‌های دیگران شک دارند و بر این باورند که دیگران می‌خواهند به آنها آسیب بزنند. اختلال شخصیت پارانوئید اغلب در کودکی یا شروع نوجوانی آغاز می‌شود.نشانه‌های این مشکل به صورت،اشتیاق به تنها بودن،روابط نامناسب با همسالان، اضطراب اجتماعی،مشکلات تحصیلی، تفکرات عجیب ‌و‌غریب وخیالپردازی بروز پیدا می‌کند.شیوع این اختلال، در مردان بیشتر از زنان دیده می‌شود.

علل و عوامل خطر ساز برای اختلال شخصیت پارانوئید چیست؟

  علت اصلی این اختلال مشخص نیست، اما، می‌توان آن را به شماری ازعوامل بیولوژیکی، روانی و محیطی نسبت داد. معمول بودن اختلال شخصیت پارانوئید، در بین افرادی که اعضای خانواده آن‌ها مبتلا به اسکیزوفرنی یا اختلالات توهمی هستند، نشان دهنده تاثیر ژنتیک، در این بیماری است. بسیاری از تجربیات کودکی، از جمله، آسیب‌های جسمی و روحی تاثیر بسزایی در به وجود آمدن این اختلال دارند.
عوامل دیگری که می‌تواند باعث بروز اختلال شخصیت پارانوئید شوند، عبارتند از، زندگی در خانواده هایی با وضعیت اقتصادی نامناسب، طلاق و جدایی عاطفی ،مرگ همسر، ازدواج نکردن و تجرد.

  عواملی مانند، بی توجهی عاطفی والدین، بی‌توجهی به نیاز‌های جسمی در دوران کودکی، غفلت ناظر(والدین،مراقبین کودک)، خشم بی دلیل و با شدت والدین، می‌تواند عوامل خطر ساز و زمینه‌ای برای رشد اختلال شخصیت پارانوئید گردد.

نشانه‌های بروز این اختلال:

   افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید، فکر نمی‌کنند، رفتارشان غیر‌معقول و غیر‌عادی است. به نظرشان شک و دودلی نسبت به دیگران، طبیعی و منطقی است. اگرچه اطرافیان معتقد هستند،این بی اعتمادی،بی مورد و بی دلیل است.

  این افراد رفتا‌رهای خصمانه و یا سرسختانه دارند.‌ آن‌ها ممکن است، طعنه‌آمیز و کنایه‌وار، صحبت کنند، که باعث بروز واکنش‌های خصمانه از طرف اطرافیان می‌شود. این واکنش‌های خصمانه، باعث می‌شود،افراد مبتلا،به شک و دودلی‌شان نسبت به دیگران مطمئن شوند.شک و تردید نسبت به دیگران، همچنین عادت به سرزنش کردن دیگران، در توانایی آنان بر روابط با دیگران،تاثیر منفی می‌گذارد. افراد مبتلا به این اختلال:شخصیت پارانوئید

  • به تعهدات، راستی و صدق گفتار و اعتماد دیگران، شک می‌کنند.
  • این اشخاص، معتقدند همه در حال فریب دادن آن‌ها هستند.
  • در اعتماد کردن به دیگران اکراه دارند و از دادن اطلاعات شخصی خودداری می‌کنند، زیرا می‌ترسند از این اطلاعات علیه آنان سوء‌استفاده شود.
  • کینه به دل می‌گیرند و تمایلی به بخشش بی‌اعتنایی، بی‌حرمتی‌ها و اهانت‌هایی که فکر می‌کنند، به آن‌ها شده است، ندارند.
  • نسبت به انتقاد بسیار حساس هستند.
  • در پس اظهارات و رویدادهای خوشگوار،معنا و مفهوم، تهدیدکننده، ادراک می کنند.
  • سوءظن و بد‌گمانی مکرر، مداوم و بدون دلیل نسبت به همسر خود، درباره وفاداری.
  • در روابط با دیگران سرد و بی‌عاطفه هستند.فاقد احساسات محبت‌آمیز به نظر می‌رسند.
  • همسر خود را کنترل می‌کنند، تا از بروز خیانت جلوگیری نمایند.حسادت کردن، در روابط‌شان موج می‌زند.
  • نقش خود را در مسائل و دعوا‌ها،انکار می‌کنند، زیرا، معتقدند آن‌ها همیشه درست هستند و این دیگرانند که مقصر هستند.
  • تمام وقت در حال بحث و مباحثه هستند.
  • تصورات قالبی منفی، در مورد دیگران دارند، به خصوص، در مورد کسانی که به گروه‌های فرهنگی متفاوتی تعلق دارند.
  • از لحاظ اجتماعی منزوی‌اند.
  • عیب‌جو و ناتوان از مشارکت با سایرین هستند.
  • گاهی خیال‌پردازی‌های خود‌بزرگ‌بینانه‌ای از خود بروز می‌دهند.
  • به دلیل شتاب دربرابر تهدیدا‌تی که تصور می‌کنند، وجود دارد، مرافعه جوهستند و درگیر دعوا‌های قانونی می‌شوند.
  • در مقابله با تنش‌های زندگی، ممکن است حملات روان‌پریشی را تجربه نمایند.
  • بسیار مرموز و تو‌دار رفتار می‌کنند.
  • چون به دیگران بی‌اعتماد‌ند، از احساس استقلال قوی بر‌خوردارند.شخصیت پارانوئید
 چگونه میتوان اختلال شخصیت پارانوئید را درمان کرد؟

  این افراد، معمولاً خودشان برای درمان اقدام نمی‌کنند، زیرا آن‌ها خود را بدون مشکل تصور می‌کنند. چون، اعتماد اصل اساسی در روان‌درمانی است، این افراد به دلیل بی‌اعتمادی نسبت به انگیزه‌های درمانگر،برنامه‌های درمانی خود را ادامه نمی‌دهند. برای فرد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید، روان‌درمانی بهترین گزینه برای درمان است. کمک گرفتن از مشاور روان‌شناس متخصص، می‌تواند به این افراد کمک نماید. مشاورین روان‌شناس با استفاده  از روان‌درمانی، باعث افزایش مهارت‌های تطبیقی فرد، با شرایط زندگی می‌شوند. به آنان اعتماد کردن، همدلی، روش‌های برقراری ارتباطات و تعاملات اجتماعی و افزایش اعتماد‌به‌نفس، آموخته می‌شود.

  دارو درمانی نیز، می‌تواند موثر باشد، به‌خصوص اگر فرد از مشکلاتی مانند، افسردگی و اختلالات اضطرابی رنج می‌برد. تلفیق روان‌درمانی و دارودرمانی می‌تواند، موثرترین درمان برای این افراد باشد.

  در مجموع، چشم‌انداز بلندمدت زندگی افراد مبتلا به اختلال شخصیت پارانوئید، به علاقه آن‌ها به قبول درمان بستگی دارد. افرادی که در برابر درمان، مقاومت نشان می‌دهند، زندگی عملکردی آن‌ها آسیب بیشتری می بیند. این اختلال می‌تواند بر توانایی شخص در داشتن شغل مناسب و روابط اجتماعی او ،تاثیر مخرب و منفی بگذا رد.در مقایسه اشخاصی که درمان را می‌پذیرند، در جامعه عملکرد موثر‌تری دارند. آن‌ها قادر به برقراری ارتباط سالم با دیگران هستند، اگر‌چه باید به درمان در تمام طول زندگی خود ادامه دهند. نشانه‌های این اختلال همیشه در زندگی فرد وجود دارد، اما می‌توان این علائم را مدیریت کرد و به حداقل رساند.

 ترجمه و تنظیم: خیزران شهنه پور

برای دانلود این مقاله برروی کلمه مشاوره روانشناسی کلیک کنید.

دیدگاهی وجود ندارد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *