وسواس فکری چیست و بهترین راه درمان آن کدام است ؟

وسواس فکری چیست

وسواس فکری ، تصاویر ی و نوعی رفتار پر تکرار  هستند که مرتبا در ذهن فرد مرور  می شوند و به نظر می رسد خارج از کنترل فرد هستند و علی رغم میل او به ذهنش می آیند و ذهنش را مدیریت میکنند و فرمان میدهند. مثل اینکه فرد مدام فکر می کند مبادا دستش آلوده باشد و یا فکر میکند همه سطوح کثیف هستند و یا نسبت به اطرافیان دقت عمل زیاد و نکته بینی به خرج میدهند و یا بارها اتوی از برق کشیده را چک میکند که مطمئن شود و یا قبل از خروج از منزل بارها اجاق گاز را چک میکند که نکند روشن بماند  . یا اینکه فکر می کند نکند  به ایدز مبتلا شوم. نکند مشکل پوستی پیدا کنم ؟  و هزار و یک مورد دیگر که در طول روزمرگی برایش پیش می آید

وسواس فکری چیستهمه افراد افکار عجیب، غیرمعمول و یا حتی مزاحم دارند که هر از گاهی به ذهن شان می آید و اکثر آنها بدون اینکه به این فکرها اهمیت بدهند، به کارهای روزمره خود ادامه می دهند اما اگر به اختلال وسواس فکری  (OCD) مبتلا باشید، این فکرها می تواند هم ناراحت کننده و هم ناتوان کننده باشد و تمام اضلاع زندگی و روزمره انسان  را تحت تاثیر خود قرار دهند .

وسواس مانند سایر حس های بدن مثل استرس و اضطراب و ترس و فوبیا و …. از مغز ما نشئت گرفته و جنبه روانی دارد. این حس می تواند به صورت عملی بروز پیدا کرده و لحظه هایی را تشکیل دهد که ممکن است هر یک از ما به نحوی آن را تجربه کرده باشیم. مثلا ممکن است چندین بار دست هایمان را، که همان دفعه اول تمیز شده اند، بشوییم چون فکر می کنیم هنوز آلوده هستند، در راه مدام مشغول فکر کردن درباره ی این موضوع باشیم که آیا درب خانه را بسته ایم یا نه و یا چندین بار سراغ ماشین برویم تا از قفل شدن آن اطمینان حاصل کنیم، بارها اجاق گاز را چک کنیم که خاموش است یا نه و یک موضوع را بارها و بارها سوال بپرسیم و وسواس فکری و چگونگی رفع آن موضوع این مقاله است که به صورت تخصصی به آن میپردازیم

انواع  و‌اقسام وسواس فکری که افراد را درگیر میکند

وسواس های فکری انواع مختلفی دارد ، از جمله:

  1. نگرانی مداوم در مورد ابتلا به یک بیماری کشنده مثل ایدز یا سرطان
  2. نگرانی درباره اینکه مبادا دیگران به خاطر شما بیمار شوند و یا بالعکس
  3. ترس شدید از اینکه یک اتفاق وحشتناک و‌شدیدی برای یکی از نزدیکان رخ دهد  و ترس از اتفاقاتی که شاید اصلا بوجود نیاید .
  4. نگرانی عمیق از اینکه ناخود آگاه رفتاری از شما سر نزند مثلا در جلسه ای رسمی بی دلیل بخندید و یا بی دلیل گریه کنید
  5. فکر اینکه که مبادا با کسی تصادف کنید یا ناخواسته به کسی آسیب برسانید و یا ناخواسته برایتان اتفاقی خطرناک بیافتد و یا همیشه خطر در کمین شما باشد
  6. افکاری درباره قتل شریک زندگی یا فرزندتان و همیشه با اضطراب و‌دلهره به خواب فرو‌ بروید
  7. همیشه فکر میکنید اطرافیان در صدد کلاهبرداری از شما هستند و نقشه سو استفاده از شما را دارند
  8. ترس از قضاوت شدن توسط دیگران
  9. نداشتن اعتماد به نفس و‌رویارویی با افراد دیگر
  10. چک کردن مداوم موضوعی مثل قفل بودن دربهای خودرو و یا چک کردن و اطمینان از بسته بودن درب منزل بصورت مداوم
  11. اضطراب و استرس های بی دلیل و‌وسواس فکری شدید نسبت به موضوعی
  12.  افکار و تصورات جنسی یا مذهبی  خارج از عرف
  13. احساس نیاز شدید برای مرتب و منظم  کردن وسایل تا وقتی که نحوه قرارگرفتن­شان «درست» به نظر بیاید.
  14.  تکرار کردن موضوعی تکراری و نکنه بینی شدید روی مسئله ای تکراری
  15. پرسیدن موضوعی به تکرار

چک کردن موارد به صورت مکرر بصورتی که اطرافیان را عصبی میکند و……..

غالباً وسواس فکری آنقدر ناتوان کننده است که انجام کارهای روزمره  برایتان سخت می­شود. معمولا این وسواس ها به حدی  آزار دهنده هستند که فرد سعی می کند با انجام اعمال وسواسی یا افکار وسواسی دیگری از شر آنها خلاص شود.

وقتی فکر وسواسی به ذهن فرد مبتلا بهOCD می آید بسیار مضطرب می شود و تلاش می کند آن را به طریقی از ذهن خود خارج کند و این مساله باعث می شود که این افکار دوباره و بدتر از قبل بازگردند و طبیعی است که اضطراب بیشتری در فرد ایجاد کرده و باید تلاش بیشتری برای سرکوب و خارج کردن آن افکار از ذهنش بکندو این چرخه ادامه پیدا می کند.غالباً فرد مبتلا به اختلال وسواس فکری عملی یا OCD کاری اجباری را برای از بین بردن یا کاهش تأثیر وسواس به طور موقت انجام می دهد و انجام ندادن آن باعث بروز پریشانی می شود. OCD از نظر شدت آن متفاوت است، اما اگر درمان نشود می تواند توانایی عملکرد فرد در محل کار، مدرسه یا خانه را محدود کند.

مهم ترین علل اختلال وسواس فکری عملی چیست ؟مهم ترین علل اختلال وسواس فکری عملی چیست ؟

دلایل اختلال وسواس فکری و عملی به طور کامل کشف نشده اند. اما عوامل ژنتیکی و محیطی بسیاری نیز در ابتلا به این اختلال دخیل  هستند و نقش های بسیار مهمی دارند . افرادی که والدین، خواهر و برادر یا فرزند دارای که مبتلا به OCD است، بیشتر در معرض خطر ابتلا به آن هستند.

مطالعات نشان می‌دهد که دوقلوها نیز ممکن است در اثر عوامل ژنتیکی دچار این اختلال شوند. افرادی که در کودکی با بدرفتاری جسمی یا جنسی و سایر حوادث وحشتناک مواجه شده‌اند، احتمال بیش‌تری دارد که به وسواس فکری عملی مبتلا شوند. البته میتوان گفت در برخی از کودکان، عفونت استرپتوکوک ، باعث بروز زودهنگام و ناگهانی یا بدتر شدن علائم  OCD  در فرد میشود می شود

وسواس فکری از چه سنی شروع میشود ؟

با وجود این که حس وسواس بیشتر در سن بلوغ و ایجاد شدن صفات ثانویه جنسی بروز پیدا می کند، اما غالبا بر گرفته از دوران کودکی فرد می باشد. همچنین روان شناسان اعتقاد دارند که این حس نوعی غریزه است که درگیر دور باطل شده؛ یعنی کسی که مدام احساس آلوده شدن کرده و در حال تمیز کردن خود و محل زندگی اش است، از لحاظ غریزی دوستدار پاگیزگی بوده و ذهن ناخودآگاه او کاری می کند که فرد اقدام به شست و شو کند.

درمان وسواس فکریبهترین و سریع ترین راه درمان وسواس فکری چیست؟

به دو طریق این افراد قابلیت درمان شدن دارند.

۱.درمان های روان پزشکی: در این نوع درمان بیمار با کمک متخصص مغز و اعصاب یا روانپزشک سعی دارد که منشاء اصلی وسواس فکری خود را پیدا کند.

در مراحل بعدی از بیمار خواسته می شود که با ترس خود رو به رو شده و این بار سعی کند که پاسخ وسواسی و همیشگی ای را که می دهد ندهد.

دارو درمانی: در صورتی که نتوانید توسط روش های غیر دارویی متخصص مغز و اعصاب یا روانپزشکتان بهتر شوید به ناچار باید دارو مصرف کنید.

یکی از روش های درمانی که به بهبود فرد کمک می کند تا سریع تر از چنگال وسواس فکری رهایی یابد ، روان درمانی است که توسط درمانگر یا روانشناس بالینی (مشاوره روانشناسی) انجام می شود . در این روش درمانگر شرایطی مشابه برای ایجاد وسواس در بیمار فراهم می کند و از فرد خواسته می شود واکنشی نسبت به آن نداشته باشد، در این موقعیت فرد دچار استرس شدید می شود. برای کاهش استرس و کمک به پروسه درمان معمولا روانپزشک دارویی به بیمار تجویز می کند . تنها نکته مهم اینست که مراجعه به پزشک و اقدام برای درمان به موقع و در مراحل اولیه بیماری باشد .

برای دانلود این مقاله بر روی کلمه ی مشاوره روانشناسی کلیک کنید

دیدگاهی وجود ندارد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *