رابطه اعتیاد و شخصیت و گرایش آن به مصرف مواد (بخش اول)


اعتیاد حالتی روانی و جسمانی است که در آن فرد عاجز در کنترل عادت مخرب خود است. این افراد بیمار بوده و نیاز به مراقبت دارند. ترک این وابستگی بدون کمک اطرافیان و اراده خود بسیار دشوار و حتی با انجام درمان، کوتاه مدت خواهد بود. در سال های اخیر دانشمندان و متخصصان در تلاش بر بررسی عوامل پیش بینی کننده گرایش به اعتیاد بوده اند که به همین موجب به نتایجی در زمینه اعتیاد و شخصیت نیز دست یافته اند.

شخصیت در واقع الگوی معینی از فکر، هیجان و رفتار ما در برخورد با محرک های محیطی است. هر شخص به طور خاصی به تعامل با دنیای پیرامون خود می پردازد و نحوه بروز احساسات و انجام امور هر شخص مختص به خود است. اگر بگوییم که به تعداد افراد روی کره زمین، دنیا و جهان وجود دارد، اشتباه نگفته ایم. زیرا هر فرد دنیا را از دریچه نظام فکری و باورهای ذهنی خود می بیند.

هر شخصیتی علایق و گرایش های ویژه خود را دارد و افراد را در مسیرهای مختلفی قرار می دهد. یکی از این راه ها گرایش به مصرف مواد مخدر است که روز به روز در حال افزایش می باشد.

در این مقاله قصد بررسی رابطه بین اعتیاد و شخصیت را خواهیم داشت تا ببینیم چه افرادی بیشتر در معرض گرایش قرار دارند. در صورت وجود هرگونه مشکل و سوال  می توانید با مشاورین راز ماندگار در ارتباط باشید.

 

سبب شناسی اعتیاد

سبب شناسی اعتیاد

آیا برایتان سوال نشده است که دلیل گرایش فرد به مواد مخدر و مصرف آن چیست؟
آیا این گرایش بدون دلیل بوده و خود به خود اتفاق افتاده است؟

خیر، بلکه عواملی مهیا کننده این قضیه بوده اند. فرد متخصص و درمانگر اعتیاد هر چه در سبب شناسی اعتیاد با دقت بالا عمل نمایند، در فرآیند درمان موفقیت بیشتری به دست خواهند آورد.

در سبب شناسی منشا و دلیل گرایش بایستی ریشه یابی شده و با توجه به آن و مشکلات موجود، مراحل درمانی مناسب در نظر گرفته شود.

 

رابطه اعتیاد و شخصیت چیست؟

همانطور که در رابطه اعتیاد و شخصیت، اکثریت مبتلایان به دلیل شخصیت نامتعادل و ناسالم به اعتیاد گرایش می یابند، در نقطه مقابل اعتیاد نیز می تواند برخی اختلالات روانی و شخصیتی را بر بیمار تحمیل نماید.

یکی از مواردی که خیلی مورد توجه دانشمندان و محققان در تبیین اعتیاد قرار گرفته است، نقش عوامل شخصیتی در گرایش به اعتیاد می باشد. آنان معتقدند که برخی از افراد به علت دارا بودن شخصیت اعتیادگرا (Addictive personality) بیشتر از بقیه مستعد ابتلا هستند.

بررسی ها نشان دهنده این است که برخی شخصیت ها جزء عوامل زمینه ساز و تداوم بخش اعتیاد هستند. و نقش بسزایی در شروع مصرف، ادامه مصرف، درمان و تداوم درمان دارند.
در ادامه برخی ویژگی های شخصیتی موثر در گرایش به اعتیاد مورد بررسی قرار گرفته اند.

 

 

هیجان خواهی

 

هیجان خواهی

یکی از ویژگی هایی که نقش آن در رابطه اعتیاد و شخصیت مورد بررسی قرار گرفته، هیجان خواهی است. مفهوم هیجان خواهی توسط زاکرمن در سال 1964 مطرح شده و معتقد است افراد هیجان خواه، به دنبال هیجان، تنوع و تجربه های جدید هستند. این گروه از افراد از خطرات هراسی ندارند و از آن استقبال می کنند.

در تحقیقاتی که توسط زاکرمن در زمینه رابطه اعتیاد و هیجان خواهی انجام شد این نتیجه به دست آمد که 74% از دانشجویان با هیجان خواهی بالا، حداقل یک مواد مخدر را مصرف کرده اند. در حالی که همین نتیجه در دانشجویان با هیجان خواهی کم، 23% است. و هیجان خواهی با مصرف موادهایی مانند حشیش، آمفتامین ها، ال اس دی و ماری جوانا ارتباط بالایی دارد.

در تحقیقی در میان نوجوانان تهرانی صورت گرفت ویژگی های شخصیتی مثل مسئولیت پذیری پایین، تکانه ای بودن، خود کنترلی ضعیف و هیجان خواهی با شروع مصرف مواد مخدر ارتباط داشتند.

 

خود پنداره

 

خود پنداره (Self Concept)

از دیگر ویژگی های که در رابطه اعتیاد و شخصیت مورد تحلیل قرار گرفته، خود پنداره(Self Concept) است. خود پنداره به معنی دید و برداشت شخص از خود می باشد و رابطه مستقیمی با عزت نفس دارد.

افرادی که نقاط قوت و ضعف خود را شناخته و آن‌ها را قبول می کنند، از عزت نفس بالایی برخوردار هستند. در واقع به خودشان با تمامی نکات مثبت و منفی احترام گذاشته و خودشان را دوست دارند. این گروه کمتر در معرض فشارهای روانی هستند و از طریق روش های سالم و هنجار به حل مشکلات زندگی می پردازند.
در مقابل این گروه افرادی قرار دارند که عزت نفس پایینی دارند و به علت توجه و تمرکز زیاد بر روی نقاط ضعف خود، احترام و عشقی برای خود قائل نیستند. تفکرات منفی و ناسالم زیادی نسبت به خود داشته و خود را سرزنش می نمایند. این گروه در معرض اضطراب و فشارهای روانی زیادی قرار دارند.

افرادی که عزت نفس‌شان پایین است آستانه تحمل و توانایی نه گفتن پایینی دارند. به طور ناسالمی به حل مسائل پرداخته و گرایش به اعتیاد در این گروه بیشتر از گروه اول است. افراد با خودپنداره ضعیف، اعتیاد را مرهمی بر درد خویش می دانند و به دلیل احساس زود گذر خوبی که موجب فراموشی شرایطشان می شود، به مصرف مواد مخدر و اعتیاد سوق پیدا می کنند. در حالی که اعتیاد فقط عمق مشکلات را زیادتر می نماید.

نیاز است این گروه از افراد بجای گرایش به مصرف، به روانشناس و مشاور متخصص مراجعه کرده و نسبت به روان درمانی اقدام کنند.

 

نکته: یکی از دلایل عزت نفس پایین، ارزیابی و بازخوردهای منفی اطرافیان است. این برخوردها موجب کاهش تمایل حضور در جمع دوستان و فامیل شده و فرد انزوا و تنهایی را به دیگران ترجیح می دهد. احتمال پر کردن این تنهایی با مواد مخدر زیاد است.

 

نکته: افراد در ناراحتی و تنهایی، آسیب پذیرترین شرایط را دارند. نسبت به روابط اجتماعی و ارتباطات خود با افراد غریبه در این برهه مراقب و حساس باشید.

 

در بخش اول مقاله به بررسی علت سبب شناسی و دو مورد از ویژگی های شخصیتی یعنی هیجان خواهی و خودپنداره درباره رابطه اعتیاد و شخصیت پرداختیم. در بخش دوم مقاله به بحث درباره ویژگی های سرسختی، هوش هیجانی و طرحواره ها خواهیم پرداخت.

 

در صورت وجود هرگونه نیاز به راهنمایی می توانید جهت مشاوره رایگان با مشاورین راز ماندگار در ارتباط باشید.

 

برای دانلود این مقاله بر روی این متن کلیک کنید

دیدگاهی وجود ندارد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *